Kto odpowiada za wypadek dziecka na terenie szkoły?

Czym jest wypadek na terenie szkoły?

Gdy dziecko jest pod opieką placówki oświatowej i w związku z nagłą przyczyną dozna urazu ciała lub śmierci, mamy do czynienia z wypadkiem na terenie szkoły. Może do niego dojść podczas zajęć dydaktycznych, wychowawczych czy opiekuńczych, za które odpowiadają jednostki organizacyjne systemu oświaty. Należą do nich: 

• publiczne oraz niepubliczne przedszkola, 
• szkoły podstawowe,
• szkoły ponadpodstawowe, 
• szkoły specjalne, 
• licea, 
• szkoły artystyczne,
• placówki opiekuńczo – wychowawcze.

W strukturach instytucji oświatowych w Polsce nie znajdziemy natomiast klubików dziecięcych, żłobków, uczelni czy zakładów poprawczych. 

Kto odpowiada za bezpieczeństwo uczniów?

Według przepisów zawartych w ustawie Prawo oświatowe, Karcie Nauczyciela czy rozporządzenia MENiS z 31 grudnia 2002 roku to do obowiązków dyrektora szkoły oraz nauczycieli należy zapewnienie odpowiednich warunków uczniom. To oni mają czuwać na tym, by zajęcia szkolne były zorganizowane w sposób bezpieczny i według zasad higieny pracy. 

Jednak pomimo zachowania wszelkich procedur, nie zawsze da się uniknąć nieszczęśliwych wypadków w szkole. 

Kto odpowiada za wypadek na terenie szkoły, spowodowany przez ucznia?

By odpowiedzieć na to pytanie, trzeba zajrzeć do przepisów Kodeksu cywilnego. Według nich, dziecko, które nie ukończyło trzynastego roku życia, nie odpowiada za swoje czyny. Co więc w sytuacji, gdy np. świeżo upieczony uczeń spowoduje wypadek? Poszkodowany może wtedy wystąpić z roszczeniem o naprawienie szkody do osoby, która miała się takim dzieckiem opiekować, czyli np. nauczyciela. Warunkiem musi być jednak fakt zaniedbania obowiązków, czyli np. nienależytego pilnowania takiego ucznia. To opiekun będzie musiał udowodnić, że sprawował pieczę nad dzieckiem prawidłowo i nie mógł uniknąć spowodowania szkody przez ucznia. 

Ważne! 

Jeśli uczeń działał w ramach obrony koniecznej lub w stanie wyższej konieczności i spowodował wypadek, odpowiedzialność nauczyciela nie występuje. 

Ciekawym zagadnieniem jest odpowiedzialność za czyny dziecka, które 13. rok życia ukończyło. Prawo wskazuje, że jest ono już w stanie przewidywać konsekwencje swoich działań. Trzynastolatek i starszy uczeń może w pewnym stopniu ponosić odpowiedzialność za wypadki przez siebie spowodowane. 

Wypadek w szkole – jakie procedury obowiązują?

Stało się. Doszło do wypadku na terenie szkoły. Jakie kroki powinna podjąć szkoła (jej dyrektor)? Po kolei trzeba: 

• zadbać o poszkodowanego – udzielić mu pierwszej pomocy, wezwać odpowiednie służby i zabezpieczyć teren, by nie doszło do powiększenia rozmiaru szkód;
• poinformować o całym zdarzeniu rodziców ucznia oraz pracownika służby bezpieczeństwa i higieny pracy (może to być rada rodziców, organ prowadzący szkołę lub placówkę czy społeczny inspektor pracy);
• rozpocząć postępowanie powypadkowe, które przeprowadzi zespół powypadkowy;
• przygotować protokół powypadkowy (w terminie do 21 dni po zakończeniu postępowania) oraz pozostałe dokumenty i doręczyć osobom uprawnionym do zapoznania się z nimi;
• zawiadomić prokuratora i organ sprawujący nadzór pedagogiczny, jeśli doszło do wypadku ciężkiego, śmiertelnego lub zbiorowego;
• powiadomić państwowy inspektorat sanitarny, jeśli wypadek miał związek z zatruciem. 

Jakie odszkodowania przysługują za wypadek na terenie szkoły?

Zastanawiasz się, jaką formę zadośćuczynienia może otrzymać dziecko, które uległo wypadkowi na terenie szkoły? Oto trzy rodzaje świadczeń, które można uzyskać.

NNW szkolne

Mowa tu zarówno o polisie grupowej, zawieranej w placówce oświatowej, jak i indywidualnym NNW dla dziecka. Warto wiedzieć, że gdy rodzic opłaca składki zarówno jednego, jak i drugiego ubezpieczenia, dziecko otrzyma podwójne świadczenie, jeśli te polisy obejmowały dane zdarzenie. 

Poznaj jedne z ciekawszych ofert tego typu: https://cuk.pl/ubezpieczenia/zycie-i-zdrowie/nnw-dziecka i dowiedz się, czym jest ubezpieczenie przedszkolaka.

Ważne!

Zgodnie z polskim prawem na zgłoszenie szkody osobowej mamy 3 lata. Warto jednak zwrócić uwagę na zapisy w OWU - to ile jest czasu na zgłoszenie wypadku w szkole ubezpieczycielowi, zależy od indywidualnych ustaleń. Zazwyczaj jest tam mowa o konieczności niezwłocznego powiadomienia towarzystwa. Pod tym terminem kryje się z reguły maksymalnie 7 dni, jednak czasem ubezpieczyciele umożliwiają zgłoszenie zajścia tuż po zakończeniu leczenia. Data wskazana w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia jest terminem preferowanym przez Towarzystwo Ubezpieczeniowe - bez względu na te zapisy na zgłoszenie szkody mamy 3 lata. Obowiązkiem rodzica dziecka jest także przekazanie do wglądu ubezpieczycielowi dokumentów medycznych.

Polisa OC dyrektora szkoły i nauczyciela

Jeśli okaże się, że dyrektor lub nauczyciele dopuścili się zaniedbań, które doprowadziły do wypadku na terenie szkoły, będą musieli pokryć zobowiązania finansowe. Chociaż polisa odpowiedzialności cywilnej w przypadku tych zawodów nie jest obowiązkowa, wielu nauczycieli ją ma. Właśnie w takich sytuacjach się przydaje. To ubezpieczyciel pokryje roszczenia poszkodowanego.

Przykład

Dyrektor szkoły nie zlecił prac konserwacyjnych boiska, czego efektem było niszczenie terenu przy szkole. Podczas zajęć wychowania fizycznego, uczeń potknął się o wystającą kostkę brukową i złamał nogę. Jego rodzice złożyli pozew cywilny i wygrali sprawę. Odszkodowanie zostało pokryte w ramach ubezpieczenia OC szkoły.

Trzeba jednak wiedzieć, że nie zawsze szkoła odpowiada za wypadek. Musi jednak wykazać, że nad uczniem sprawowany był odpowiedni nadzór. Przydatne w tym będą dokumenty powypadkowe. 

Odszkodowanie z ZUS

Świadczenia z NNW szkolnego czy OC szkoły to nie wszystkie, o jakie ubiegać się może rodzic dziecka. Jest jeszcze możliwość otrzymania jednorazowej wypłaty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jeśli uczeń dozna trwałego uszczerbku na zdrowiu. 

Podsumowując, rodzice dziecka mogą otrzymać łącznie 4 świadczenia: 

• z polisy grupowej, kupionej w szkole, 
• z indywidualnego ubezpieczenia NNW szkolnego,
• jednorazowe z ZUS,
• przyznane w procesie cywilnoprawnym (może być pokryte z OC szkoły).