Nieodpłatna pomoc prawna

Zakres nieodpłatnej pomocy prawnej obejmuje:
1) poinformowanie osoby uprawnionej o obowiązującym stanie prawnym, o przysługujących jej uprawnieniach lub o spoczywających na niej obowiązkach lub
2) wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego, lub
3) udzielenie pomocy w sporządzeniu projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i pism w toczącym się postępowaniu sądowo-administracyjnym, lub
4) sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu sądowo-ad ministracyj nym.
Nieodpłatna pomoc prawna nie obejmuje spraw 1) podatkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej; 2) z zakresu prawa celnego, dewizowego i handlowego;
3) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z wyjątkiem przygotowania do rozpoczęcia tej działalności.

Zasady udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej:
1. nieodpłatnej pomocy prawnej udziela się osobie uprawnionej osobiście, z wyłączeniem użycia środków komunikowania się na odległość.
2. nieodpłatna pomoc prawna jest świadczona przez adwokata lub radcę prawnego. Szczegółowe harmonogramy dyżurów poszczególnych prawników będą stanowiły odrębne informacje.
3. nieodpłatna pomoc prawna jest udzielana osobom uprawnionym według kolejności zgłoszeń.
4. osoba udzielająca nieodpłatnej pomocy prawnej może ustalić inną kolejność z ważnych powodów.
5. osoba udzielająca nieodpłatnej pomocy prawnej dokumentuje każdy przypadek udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej przez wypełnienie karty nieodpłatnej pomocy prawnej, w której zamieszcza się dane dotyczące:
1) formy udokumentowania uprawnienia do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej; 2) dziedziny prawa, z której udzielono nieodpłatnej pomocy prawnej; 3) formy udzielonej nieodpłatnej pomocy prawnej; 4) czasu poświęconego na udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej. 6. za zgodą osoby uprawnionej - osoba udzielająca nieodpłatnej pomocy prawnej może zawrzeć w w/w karcie dane zbiorcze dotyczące osoby uprawnionej, tj. : 1) wieku; 2) płci; 3) wykształcenia; 4) średniego miesięcznego dochodu; 5) liczby członków gospodarstwa domowego; 6) miejsca zamieszkania; 7) posiadania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. 7. Odmowa ujawnienia tych danych nie stanowi podstawy odmowy udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej.

Nieodpłatna pomoc prawna przysługuje osobie fizycznej, zwanej dalej "osobą uprawnioną" należącej do jednej z niżej wymienionych grup:
1) osobie, której w okresie 12 miesięcy poprzedzających zwrócenie się o udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej zostało przyznane świadczenie z pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm.) i wobec której w tym okresie nie wydano decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia
- prawo to osoba uprawniona wykazuje przez przedłożenie oryginału albo odpisu decyzji o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej lub zaświadczenia o udzieleniu świadczenia, o którym mowa w art. 106 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej,
Osoba uprawniona przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej składa pisemne oświadczenie, że nie wydano wobec niej decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia. lub

2) osobie, która posiada ważną Kartę Dużej Rodziny, o której mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz. U. poz. 1863)
- prawo osoba uprawniona wykazuje przez przedłożenie ważnej Karty Dużej Rodziny, o której mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny, lub

3) osobie, która uzyskała zaświadczenie, o którym mowa w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1206 oraz z 2015 r. poz. 693)
- prawo osoba uprawniona wykazuje przez przedłożenie zaświadczenia, o którym mowa w ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, lub

4) osobie, która posiada ważną legitymację weterana albo legitymację weterana poszkodowanego, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203)
- prawo osoba uprawniona wykazuje przez przedłożenie ważnej legitymacji weterana albo legitymacji weterana poszkodowanego, o których mowa w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa), lub

5) osobie, która nie ukończyła 26 lat
- prawo osoba uprawniona wykazuje przez przedłożenie dokumentu stwierdzającego tożsamość, lub

6) osobie, która ukończyła 65 lat
- prawo osoba uprawniona wykazuje przez przedłożenie dokumentu stwierdzającego tożsamość), lub

7) osobie, która w wyniku wystąpienia klęski żywiołowej, katastrofy naturalnej lub awarii technicznej znalazła się w sytuacji zagrożenia lub poniosła straty
- prawo osoba uprawniona wykazuje przez złożenie oświadczenia, że zachodzi co najmniej jedna z okoliczności wymienionych w tym przepisie).
Prawo do nieodpłatnej pomocy prawnej uzyska osoba uprawniona, która przedłoży dokumenty potwierdzające jej uprawnienia zgodnie z art. 4 ust. 2 - 5 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1255).
Osobie uprawnionej, o której mowa w pkt 1-6, wymagającej niezwłocznego uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej w przypadku sytuacji kryzysowej lub zdarzenia losowego, nieodpłatna pomoc prawna jest udzielana na podstawie pisemnego oświadczenia, że jest ona uprawniona do jej uzyskania na podstawie pkt 1-6, a z uwagi na sytuację kryzysową lub zdarzenie losowe nie jest w stanie przedstawić dokumentów wymienionych w pkt 1-6. Osoba uprawniona składa udzielającemu nieodpłatnej pomocy prawnej oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nich klauzuli o następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.